Mansjonaria (Dom Długosza) wzniesiona w 1476 r. z inicjatywy kanonika kapituły sandomierskiej – Jana Długosza, obecnie Muzeum Diecezjalne, gotycka, murowana z cegły. Nad pd. wejściem tablica erekcyjna z herbem Wieniawa i datą 1476. Otoczona niewielkim ogrodem. Budowla została zamieniona na muzeum w 1935 r. wg proj. Franciszka Mączeńskiego. Eksponowane są tu zbiory archeologiczne, historyczne oraz artystyczne (z zakresu malarstwa, rzeźby i rzemiosła). Wśród eksponatów m.in.: „Matka Boska z Dzieciątkiem” – Łukasza Cranacha mł., romańska rzeźba Madonny z Goźlic oraz legendarne rękawiczki królowej Jadwigi.
Jak mówi legenda, podczas zimowej podróży królowej Jadwigi z Sandomierza do Krakowa rozpętała się zawieja i woźnica zmylił drogę, pomocy królowej udzielili wówczas mieszkańcy pobliskiej wioski, którzy też przenocowali dostojnego gościa. Przed odjazdem królowa dowiedziała się o srogim właścicielu wsi i na pożegnanie obiecała gospodarzom pomoc oraz zostawiła swoje białe rękawiczki, które przekazane zostały później do katedralnego skarbca. Wykupiona wioska otrzymała nazwę Świątniki, a mieszkańcy byli zobowiązani do służby w katedrze.
Miejski mur obronny z XIV w., przebudowany w 1 poł. XVII w., częściowo rozebrany w XIX w. Zachowały się m.in. fragmenty przy ul. Opatowskiej (tam Brama Opatowska zwieńczona w XVI w. renesansową attyką – obecnie stanowiąca punkt widokowy i fragment baszty) i ul. Podwale Górne (furta dominikańska – tzw. ucho igielne).
Ratusz (obecnie Muzeum Okręgowe), murowany, wzniesiony w XIV w., rozbudowany w 2 poł. XVI w. i w XVII w. (dobudowa wieży u dołu kwadratowej, wyżej ośmiobocznej), wielokrotnie niszczony i odbudowywany. Ozdobiony renesansową attyką i zegarem słonecznym z 1958 r. Na ścianie zach. upamiętnia sandomierzan poległych w wojnie 1920 r. Na ścianie pd. tablica poświęcona ofiarom II wojny światowej. W ratuszu znajduje się ekspozycja ukazująca historię miasta obejmująca jego makietę, ikonografię, stare mapy, dokumenty historyczne, także broń, stylowe meble, numizmaty i judaika. Obok ratusza malownicza drewniana studnia. Pałac biskupi (ul. Mariacka nr 7), murowany, wzniesiony w 1867 r., tzw. Dom Greka Dziurdziego (ul. Mariacka 1), murowany, wzniesiony w XVI w., przebudowany i nadbudowany w 1937 r. Kamienica Oleśnickich (Rynek nr 10), obecnie siedziba Dyrekcji Muzeum Okręgowego i Biblioteki Miejskiej, murowana, wzniesiona w XVI w., przebudowana w 2 poł. XVIII w. 14 kwietnia 1570 r. w tej kamienicy miał miejsce zjazd innowierców zakończony tzw. zgodą sandomierską. Na tyłach budynku swój początek ma podziemna trasa turystyczna prowadząca przez odrestaurowane piwnice mieszczańskie, licząca blisko 500 m o różnicy poziomów 12 m.
Dom Mikołaja Gomółki (Rynek nr 14), murowany, wzniesiony na przeł. XVI i XVII w., wielokrotnie przebudowywany, a także nadbudowany. Na nim olbrzymi napis pamiątkowy poświęcony wybitnemu kompozytorowi. Dom nr 21 (w Rynku), murowany na przeł. XVII i XVIII w., wielokrotnie przebudowywany. Dom Greka Kojszora (Rynek nr 23), murowany, wzniesiony na przeł. XVII i XVIII w., wielokrotnie przebudowywany. Dom Węgra Lazarczyka (Rynek nr 27), murowany, wzniesiony na przeł. XVI i XVII w., przebudowany w końcu XIX w. Spichlerz (ul. Rybitwy nr 5), murowany, wzniesiony w 1696 r., przebudowany w 1908 r.
Muzeum Literatury im. J. Iwaszkiewicza (ul. Katedralna 3) w domu, w którym pisarz wielokrotnie wynajmował pokój podczas swoich pobytów w mieście. Tu napisał „Lato w Nohant”, „Młyn nad Utratą”, „Różę”. Bardzo lubił to miasto i dlatego na swoim listowym papierze jako trzeci adres po Stawisku i Warszawie podawał Sandomierz.
Cmentarz żydowski (ul. Sucha), na którym zachowało się kilkadziesiąt nagrobków i ustawione jest lapidarium. Pomnik na zbiorowej mogile ok. 1 tys. Żydów z miejscowego getta rozstrzelanych przez hitlerowców w zbiorowych egzekucjach. Na cmentarzu katedralnym (ul. Mickiewicza) mogiły żołnierzy polskich poległych we wrześniu 1939 r., ponad 50 żołnierzy AK poległych w bitwie pod Pielaszowem 29-30 lipca 1944 r. oraz pomnik ku czci żołnierzy 4 pułku saperów poległych 1918-20 oraz 1939-45 i żołnierzy 2 pp. Leg. poległych w czasie II wojny światowej. Cmentarz ok. 12 tys. żołnierzy radzieckich poległych w lipcu i sierpniu 1944 r. (ul. Mickiewicza), a wśród nich płk. Wasyl Skopenko – dowódca pułku, który wyparł hitlerowców z miasta w sposób nie powodujący zniszczeń obiektów zabytkowych. Skopenko poległ 27 stycznia 1945 r. w okolicach Wrocławia i zgodnie z własną wolą został pochowany w Sandomierzu. Pomnik pomiędzy katedrą a zamkiem upamiętnia mieszkańców ziemi sandomierskiej – ofiary II wojny światowej, dzieło Macieja Szańkowskiego.